SEO Nedir, Nasıl Yapılır?

SEO Nedir, Nasıl Yapılır?

Son Güncelleme: 27 Mayıs 2020

SEO (Search Engine Optimization), Türkçe arama motoru optimizasyonu anlamına gelen, herhangi bir web sitesinin veya sayfasının Google, Bing veya benim de katkıda bulunduğum DuckDuckGo gibi arama motorlarındaki görünürlüğünü ve sıralamasını arttırmak için yapılan işlemlere verilen genel addır. 

Aşağıda her birinin detayına inmeden önce, kısaca SEO nedir, nasıl yapılır:

  • Herhangi bir web sayfasının arama motorlarındaki görünürlüğünü ve sıralamasını arttırmak için yapılan işlemlere SEO denilmektedir.
  • SEO çalışmaları her arama motoru için farklılık gösterebilmektedir.
  • Google için SEO çalışması yapacaksanız, site içi ve site dışı çeşitli çalışmalar yapmanız gerekir.
  • Site içi SEO çalışmaları, taranabilirlik, mobil uyumlu tasarım, SSL sertifikası, site hızı ve kullanıcı aramalarını karşılayan kaliteli ve orijinal içerik üretimi ile olmaktadır.
  • Site dışı SEO çalışması ise otoriter sitelerden link elde ederek olmaktadır.

SEO Ne İşe Yarar?

SEO çalışması ile hedeflenen, reklamlar veya adres çubuğu ile internet sitenize ulaşanlarca sağlanan trafiğin haricinde sürekli ve ücretsiz olan organik trafik sağlamaktır. Uygulayacağınız SEO teknikleri sayesinde organik hit elde edeceğiniz için, reklamlara para vermek zorunda kalmazsınız. Bu sayede, daha az para harcayarak daha çok trafik ve hedefleriniz doğrultusunda daha çok satış yaparsınız.

Arama Motorları Nasıl Çalışır?

SEO nasıl yapılır birçok kişi tarafından sorulan, ancak kesin bir cevabı olmayan, genellikle yeni başlayanlar için can sıkıcı bir sorudur. Bu soruya verilen en genel ve klişe cevapsa, ilk olarak kaliteli içerik üretmek ve bu içeriği üretirken de arama motorları için optimize etmektir. Her ne kadar bu cevap reddedilemeyecek kadar doğru olsa da, arama motorlarında sıralama elde edebilmeniz için öncelikle arama motorlarının nasıl çalıştığını bilmeniz gerekmektedir.

Arama motorları, robotlarca taranabilmesinde herhangi bir engel olmayan, sayılamayacak kadar fazla olan internet sayfasını kendi sistemlerini kullanarak tararlar. Robot veya örümcek olarak bilinen bu tarayıcılar, taradıkları sayfaların içeriklerini kendi algoritmalarına göre değerlendirdikleri gibi, bu sayfalarda yer alan bağlantıları takip ederek yeni sayfaları keşfederler. 

Google veya Bing gibi büyük arama motorlarının sıralama yaparken nasıl bir algoritma kullandıkları konusunda net bir bilgi yoktur. Her ne kadar Google, arama algoritmaları nasıl çalışır içeriğinde aralarında sayfaların arama amacı ile alakası, kaynakların uzmanlığı, içeriğin güncel olması gibi hususlardan bahsetse de, tam olarak hangi parametrelere göre sıralama yaptığını belirtmemektedir.

SEO Çalışması Nasıl Yapılır?

Bildiğiniz gibi, arama motorları sadece Google ile sınırlı değildir. Arama motoru denilince akla Google, Bing, Yandex ve DuckDuckGo gibi örneklerse gelse de, çoğu zaman bir arama motoru olduğu unutulan YouTube da önemli bir arama motorudur. SEO çalışması yapmadan önce hangi arama motoru için çalışma yapacağınıza karar vermeniz gerekir. Eğer içeriğinizin Google'da sıralamasının artmasını istiyorsanız, Google algoritmalarına yönelik bir SEO çalışması yapmanız gerekecektir. Öte yandan YouTube'daki videolarınızın daha çok izlenmesini istiyorsanız, YouTube SEO çalışması yapmanız gerekmektedir. 

YouTube haricindeki birçok arama motorunda sıralama alabilmeniz için yapmanız gereken işlemlerin çoğu aynıdır. Unutmamanız gereken en önemli husus, arama motorlarının sıralama yaparken sitenizi değil ama sayfanızı arama amacına göre sıraladığıdır. 

Google SEO Çalışması Nasıl Yapılır?

Google'ın yüzlerce sıralama faktörü olduğu düşünülmektedir. Dolayısıyla, Google için yapacağınız SEO çalışmaları da oldukça fazladır. Ancak, genel olarak yapacağınız SEO çalışmaları site içi ve site dışı olarak iki farklı kategoride sınıflandırılmaktadır. Site içi olan SEO çalışmaları içeriğinizin optimize edilmesi ve site hızının arttırılması gibi çeşitli teknik konulardan oluşurken, site dışı SEO çalışması başka sitelerden elde edeceğiniz linkler üzerine kuruludur.

Google için SEO çalışması yapmadan önce, Google Search Console'a kayıt olduğunuzdan ve sitenizi buraya eklediğinizden emin olun.

Site İçi SEO Çalışması

Site içi SEO çalışmaları arama motorlarının sayfalarınızı daha iyi tarayabilmesi ve anlayabilmesi için yapılan çeşitli çalışmalardan oluşmaktadır. Bu çalışmalar, içeriğin kalitesini arttırmak ve anahtar kelime dağılımı oranını ayarlamaktan, sayfanının hızını arttırmaya kadar birçok çalışma üzerine kuruludur. En sonunda, bu çalışmaların en büyük amacı kullanıcılara yönelik iyileştirmeler yapmak olmalıdır.

Taranabilirlik

Sayfalarınızın Google'da veya başka bir arama motorunda sıralama alabilmesi için, sayfalarınız bu arama motoru robotlarınca taranabilir ve keşfedilebilir olmalıdır. Arama motorları nasıl çalışır kısmında da belirttiğim gibi, arama motorları linkler aracılığıyla sayfaları keşfetmektedir. Dolayısıyla, sayfalarınıza linkler mevcutsa, özel olarak sayfalarınızı taramaya kapatmadığınız sürece, sayfalarınız taranabilir olacaktır. Ayrıca, Search Console'a sitemap dosyanızın bulunduğu konumu ekleyerek, Google'a sitenizde hangi sayfaların bulunduğunu da belirtebilirsiniz. 

SEO'ya yeni başlayanlar taranabilirlik konusunda hatalar yapabilmektedir. Hata yapmak oldukça doğal olsa da, yapılan hataların ne olduğunu bilmek hataları tekrarlamamak adına oldukça önemlidir.

Bu konuda yapılan en büyük hata, robots.txt dosyası aracılığıyla tüm siteyi robotlara kapatmaktır. Eğer çok önemli bir özel durumunuz yoksa, site dosyalarınızın bulunduğu public veya public_html klasöründeki robots.txt ile sitenizi taranmaya kapatmayın. Örneğin alttaki gibi bir robots.txt dosyası, hiçbir şekilde sitenizi robotların erişimine kısıtlamayacağı gibi, sitemap dosyanızın nerede olduğunu da sitenize gelen tüm robot veya örümceklere gösterecektir.

User-agent: * 
Disallow:
Sitemap: https://ozdemirburak.com/sitemap.xml

Bir diğer dikkat etmeniz gereken kısım, head kısmı içerisinde yer alan robots meta tag'inde noindex'in yer almamasıdır. Eğer burada noindex yer alıyorsa, arama motorları çoğu zaman bu içerikleri dizinine eklemeyecektir. Taranmaya ve dizine eklenmesi için head kısmında bulunması gereken kısım alttaki gibidir.

<meta name="robots" content="index,follow">

Son olarak dikkat etmeniz gereken kısım sayfa içi linklerdir. Menüler veya içerikteki linkler aracılığıyla sayfalarınızı nofollow olmayan linkler ile birbirlerine bağlamanız gerekmektedir. Eğer bir sayfaya gelen hiçbir link yoksa, bu sayfalar orphan page olarak da bilinen hiçbir bağlantısı olmayan sayfa haline gelmektedir. Bu sayfaları arama motorlarının bulması pek mümkün olmadığı gibi, ancak sitemap dosyası aracılığıyla arama motoru dizinine eklenebilmektedir. Ancak, orphan page oldukları için sıralamada yükselmeleri de başka sebeplerden ötürü pek mümkün olmayacaktır.

Özetle, taranabilirlik için robots.txt dosyasına, noindex etiketine ve site içi linklere dikkat etmeniz gerekmektedir.

Mobil Uyumlu Tasarım

Google, Mart 2018'den beri hem mobil hem de masaüstü arama sonuçlarını mobile göre sıralamaktadır. Mobil öncelikli indeksleme olarak da bilinen bu durum, sitenizin mobil uyumlu olmaması halinde sıralamasını olumsuz yönde etkilemektedir. Ayrıca, birçok insanın internet sitelerini akıllı cihazları ile ziyaret ettiği 2020 yılında, mobil uyumlu bir siteye sahip olmamak kullanıcılarınız tarafından hoş karşılanmayacaktır. Sitenizin mobil uyumlu olup olmadığından emin olmak için Google'ın Mobil Uyumluluk Testi sayfasını ziyaret edebilir, buradan sitenizin URL'sini test edebilirsiniz.

SSL Sertifikası

Google'ın geçmişte belirttiği gibi, HTTPS sıralama faktörüdür. Dolayısıyla, SSL sertifikasına sahip bir internet sitenizin olması sıralamada etkisini gösterecektir. SSL sertifikalarını hosting veya domain sağlayıcınız aracılığıyla satın alabileceğiniz gibi, alternatif olarak Let's Encrypt aracılığıyla ücretsiz olarak kendiniz de kurabilirsiniz.

Site Hızı

Bir diğer önemli faktör ise site hızıdır. Google tarafından yıllar önce onaylandığı gibi, site hızı bir sıralama faktörüdür. Lighthouse adlı Chrome eklentisi aracılığıyla Google tarafından sağlanan hizmet olan web.dev aracılığıyla sayfalarınızın hız skorunu görebilir, Lighthouse'un önerdiği optimizasyonları yaparak sayfalarınızı hızlandırabilirsiniz. 

Burada yapabileceğiniz birçok optimizasyon mevcut. Genellikle en büyük hızlandırmayı sağlayan işlemler, CSS ve JavaScript dosyaları ile görsellerin boyutlarının küçültülmesine yönelik operasyonlar olmakta. Mutlaka yapmanız gereken bir diğer iyileştirme, görsellerin, YouTube embed gibi iframe kodları ve font dosyalarının lazy loading ile yüklenmesi olmalı. 

İçerik

Üstte bahsettiğim her şey harika olsa bile, kullanıcı aramasını karşılayacak, faydalı bir içeriğiniz olmadığı sürece sıralama olmanız pek mümkün değil. Öncelikle, kullanıcıların arama amacına uygun, aranma hacmi olan bir anahtar kelimeyi hedefleyen bir içeriğiniz olmalı. Arama amacını anlayabilmek içinse yine Google'da arama yapmanız gerekmekte. Örneğin, Google'a koronavirüs haritası yazarsanız, en üst sırada çıkan sonuçların çoğunun gerçek bir harita olduğunu görürsünüz. Her ne kadar bazı haber siteleri aynı sorguyu kullanarak içerisinde harita olmayan, otoriteleri sayesinde üst sıralara yükselmelerini sağlayan kelime sayısı yüksek içerikler üretseler de, zamanla ürettikleri bu içerikler arama amacına uygun olmamaları sebebiyle sıralamada düşmektedir. Google bunu nasıl anlıyor diye merak ediyor olabilirsiniz. Arama motorları herhangi bir sorgu yaptığınız andan itibaren tüm hareketlerinizi takip etmektedir. Arama sonucunda herhangi bir sonuca tıkladığınızda, eğer karşınıza çıkan sonucu beğenmezseniz, çok kısa sürede geri tuşuna basarsınız. Fazla kısa sürede geri tuşuna basmanız ise genellikle arama motorlarına çok olumlu bir tecrübe yaşamadığınız sinyalini verir.

İçerikle ilgili dikkat etmeniz gereken bir diğer husus ise içeriğin orijinal ve dolu olmasıdır. Doludan kastım, hedeflediğiniz anahtar kelimeyi ve uzantılarını içeriğinizin alt başlıklarında kullanıp, kullanıcılarınız için faydalı olan kaliteli bir içerik üretmeniz gerektiği. Ancak burada anahtar kelime oranına dikkat etmeli ve içeriğinizi anahtar kelimelerle manasız biçimde doldurmamalısınız. Bu yüzden, içeriğinizi kelime sayacı gibi uygulamalarla kontrol ederek, bir grup anahtar kelimenin aşırı yoğunlukta olmadığından emin olun.

Bir diğer husus ise, ürettiğiniz içerikteki anahtar kelimelerin, başka sayfalarınızda hedeflenmemesi gerektiğidir. Böyle bir durumda, keyword cannibalization olarak da bilinen ve anahtar kelime yamyamlığı olarak Türkçeye çevirebileceğimiz, aynı sitedeki farklı sayfaların aynı anahtar kelimeyi hedeflemesi sonucunda sıralamanızı olumsuz etkileyen bir sorun ortaya çıkmaktadır. 

Son olarak, içeriğinizi kaynaklarla desteklemeye mümkün olduğunca dikkat etmelisiniz. İçeriğinizde bahsettiğiniz konuda otoriter başka sitelere link vermekten çekinmeyin. Çünkü, SEO uyumlu makale sadece anahtar kelime optimizasyonu ile olmadığı gibi, üretilen içerikler sağlam kaynaklarla desteklenmelidir.

Site Dışı SEO

Site dışı SEO, başka sitelerden elde edeceğiniz backlinkler ile olmaktadır. Başka sitelerin, sizin sitenize vereceği linkler bazı zamanlarda sizin sayfanızın otoritesini arttırmakta ve zamanla sayfanızının daha üst sıralara çıkmasını sağlamaktadır. Ancak, başka sitelerin link vermesi genellikle çok kolay değildir. Çoğu zaman, iyi ve kaliteli bir şey yapıp, sizin bu kişilere ulaşmanız gerekmektedir. 

Başka sitelerden alabileceğiniz linkler dört çeşittir. Birincisi, o sitenin direkt olarak size otoritesini aktarmasına olanak sağlayan, kimi kaynaklarda dofollow olarak geçen linklerdir. İkincisi Facebook, Twitter, Quora gibi web 2.0 sitelerindeki linkler ile affiliate linklerini örnek gösterebileceğim nofollow linklerdir. Üçüncüsü, genellikle yorum kısımlarındaki linklerde olan kullanıcı tarafından oluşturulan içerik anlamına gelen, hayatımıza 2019'da girmiş ugc linklerdir. Dördüncüsü ise genellikle para ile satın alınan ugc gibi 2019'da hayatımıza girmiş sponsored linklerdir. Çoğu zaman dofollow link elde etmek isteyecek olsanız da, link profilinizin sadece dofollow linklerden oluşması arama motorlarının gözünde çok iyi bir izlenim bırakmamaktadır. Dolayısıyla, hem nofollow hem de dofollow linklerden oluşan bir link profili, uzun vadede daha sağlıklı olacaktır. 

Link alabilmek için en iyi yol çok iyi içerik üretip, ürettiğiniz içeriğin daha kötüsüne linkleyenleri bulup, o kişilere e-mail veya sosyal medya üzerinden ulaşmaktır. Buradaki can sıkıcı nokta, kimin linklediğini bulmanın çok kolay olmamasıdır. Bu yüzden ahrefs gibi ücretli bir araç kullanmadığınız sürece, işiniz ne yazık ki çok kolay değildir. 

Burada yapmamanız gereken birkaç şey mevcut. Onlarca sitenin yorum kısmından, kendi sitenizin linkini paylaşmanız 2020 yılında çok bir şey ifade etmemektedir. Benzer biçimde, çeşitli sitelerden satın alabileceğiniz bazı hizmetlerin size fayda sağlamadığı gibi, aksine zarar verebileceğini unutmayın.

Son olarak, başka bir site size link vermese de Google'da sıralama alabilirsiniz. Ancak, başka otoriter sitelerin size link veriyor olması Google'daki sıralamarınıza muhtemelen olumlu katkı sağlayacaktır.

Burak Özdemir

Burak Özdemir

Fethiye'de doğdum, Çanakkale Fen Lisesi ve İTÜ Bilgisayar Mühendisliği mezunuyum. Web geliştirme ile uğraşıyorum.